Jak narodziła się współczesna maszyna do szycia

 

Historia Maszyny Do Szycia

 
 
 

Historia maszyny do szycia by BERNINA

Dla wielu XIXw ludzi "maszyna potrafiąca szyć" była prawdopodobnie taką samą abstrakcją jak kapsuła kosmiczna dla ich XX wiecznych potomków.

 

Pierwsze maszyny do szycia były bardzo drogie, ale biorąc pod uwagę czas jaki można zaoszczędzić podczas produkcji odzieży ten koszt wydawał się uzasadniony. Maszyny do szycia były jednymi z pierwszych tak szeroko reklamowanych urządzeń przemysłowych, sprzedaż maszyn do szycia była także pionierska w kwestii sprzedaży ratalnej. Konstruktorzy maszyn do szycia byli jednymi z pierwszych, którzy chronili swoje rozwiązania i wynalazki patentami i w ogromnym tempie przyczynili się do rozwoju przemysłu odzieżowego.

 

W praktyce wynalazek o nazwie maszyna do szycia nie jest dziełem jednego człowieka, ale „pracą zbiorową”, na którą przez dziesięciolecia składały się: myśl techniczna, próby, porażki, sukcesy i ciężka praca wielu wynalazców, konstruktorów i praktyków szycia.

 

Zapraszamy w fascynująca podróż po historii powstania maszyny do szycia.

 


 

PIERWSZE KROKI - Początki maszyn do szycia

 

Bez wątpienia XVIII wiek wprowadził ulepszenia metod przędzenia i tkania, które w znaczny sposób zwiększyły produkcję, a tym samym obniżyły ceny tkanin na rynku tym samym pobudziły w znaczący sposób wynalazców do idei skonstruowania maszyny do szycia, która (jak wówczas uważano) imitując ręczne szycie zrewolucjonizowałaby tę dziedzinę przemysłu.

 

W ciągu dwóch pierwszych dekad XIX wieku włożono ogrom pracy na skonstruowanie tego typu maszyny szyjącej.

 

Jako pierwszą maszynę do szycia można uznać dzieło niemieckiego wynalazcy o nazwisku: Charles Frederick Wiesenthal. Przebywając w Anglii skonstruował maszynę potrafiącą wiązać ścieg przy użyciu podwójnie zaostrzonej igły z centralnie umieszczonym oczkiem. Za ten wynalazek w 1755 roku otrzymał brytyjski patent o nr 701.

 

Kolejną maszyną, która mogłaby otrzymać miano pierwszej maszyny mogłaby być maszyna skonstruowana przez producenta szaf - anglika o nazwisku Thomasa Saint, który otrzymał patent na maszynę szyjącą ściegiem łańcuszkowym. Maszyna była skonstruowana na potrzeby szycia wyrobów ze skór (jak buty czy siodła), ale także radziła sobie np. z płótnem żaglowym. Saint otrzymał patent o nr. 1764 w 1790 roku. Maszyna wykorzystywała pojedynczą nić, a pracowała na zasadzie podwójnej igły, z której jedna miała oczko przez które z kolei przechodzi zaostrzony pręt wiążący ścieg łańcuszkowy. Druga cześć igły służyła do wykonania dziurki pod kolejny cykl wiązania ściegu.

 

Maszyna do szycia wg pomysłu Thomasa Saint'a - 1790 rok
Thomas Saint w roku 1790 wynalazł taką oto maszynę do szycia.

 

 

W 1874 roku Wiliam Newton Wilson odnalazł w urzędzie patentowym rysunek maszyny Saint’a i na jego podstawie oraz po wprowadzeniu swoich udoskonaleniach zbudował działającą maszynę, która obecnie jest eksponatem w Londyńskim Muzeum Nauki.

 

W 1804 roku Francuski patent otrzymali Thomas Stone oraz James Henderson na „Nową, mechaniczną metodę, przeznaczoną do zastępowania ręcznych prac przy łączeniu krawędzi wszystkich elastycznych materiałów wykorzystywaną szczególnie przy produkcji odzieży”. Maszyna korzystała z pojedynczej igły i wykonywała ścieg w ten sam sposób jak podczas ręcznego szycia.

 

W maju 1904 roku John Duncan z Glasgow otrzymał brytyjsko patent o nr 2769 za „ Nową i ulepszoną metodę haftowania bukietów kwiatów, figur i innych ornamentów na muślinie, bawełnie i innych tkaninach, ubraniach i przedmiotach”. Maszyna Duncana wykorzystywała ścieg łańcuszkowy, jednak nie korzystała z jednej, ale z wielu haczykowatych igieł działających jednocześnie.

 

Najwcześniejsze wzmianki o maszynie do szycia, w której zastosowano igłę z oczkiem umieszczonym na końcu, która nie musiała przechodzić w całości przez materiał, pochodzą z roku 1807 w którym to 30 października Edward Walter Chapman oraz William Chapman otrzymali brytyjski patent o nr 3078 Maszyna była skonstruowana na potrzeby zszywania pasów i opasek poprzez zszywanie ze sobą kilku warstw ułożonych obok siebie.

 

Kolejną maszyną do szycia, która wykorzystywała ścieg łańcuszkowy oraz igłę z oczkiem (zakrzywioną igłę), była maszyna wynaleziona przez niemieckiego tkacza: Balthazar Krems. W 1810 roku opracował on maszynę, która służyła do zszywania czapek. Maszyna posiadała obrotowe koło, które „najeżone” było szpilami i obracało szytą czapkę. Zakrzywiona igła z oczkiem wykonywała ścieg łańcuszkowy.

 

Maszyna do szycia Balthasar Krems - 1814 r - ścieg łańcuszkowy

Maszyna do szycia skonstruowana przez Balthasara Kremsa w roku 1814 szyjąca ściegiem łańcuszkowym

 

 

W tym samym czasie Josef Madersperger, krawiec z Wiednia opracował maszynę do szycia, której projekt został zilustrowany w 15-sronicowej broszurze wydanej w 1816 roku. Jego maszyna zyskała dużą aprobatę, a sam Madersperger otrzymał cesarski ekskluzywny przywilej (patent). Maszyna szyła ściegiem prostym lub ściegiem „zakrzywionym”. Kolejna opracowana przez niego maszyna szyła ściegiem przypominającym małe kółka, a także jajowate figury pod różnymi kątami. W latach 1818-1819 Madersperger opracował kolejną maszynę, która imitowała ścieg ręczny, tworząc wręcz idealną jego kopię.

Maszyna do szycia Josef Madersperger - 1814 rok

Maszyna do szycia wg pomysłu Josefa Maderspergera - rok 1814

 


 

Barthelemy Thimonnier

 

Pierwsza mechaniczna maszyna do szycia, która weszła do użytku komercyjnego została wynaleziona przez francuskiego krawca o nazwisku Barthelemy Thimonnier. Stworzył on maszynę, która wykonywała ścieg łańcuszkowy na pomocą kolczastej (zahaczonej) igły. Poruczająca się pionowo igła przebijała materiał umieszczony na poziomym stole zahaczając o dolną nitkę prowadzoną pod stołem w taki sposób, aby wyciągnąć ją na górę. Cały cykl był powtarzany. Thimonnier po opracowaniu maszyny podpisał umowę z inżynierem górnictwa Auguste Fernandem, który przygotował i złożył wymagane rysunki techniczne i dokumentację w urzędzie patentowym. Wspólnie otrzymali francuski patent w 1830 roku. W tym samym roku Thimonnier wraz z partnerami uruchomił pierwszy na świecie oparty na maszynach do szycia zakład produkujący odzież.

 

Maszyna do szycia Barthelemy Timonnier - 1830 rok

 

Maszyna do szycia skonstruowana przez Barthelemy Thimonniera w 1830 roku

 


 

Walter Hunt

 

Podczas gdy Thimonnier rozwijał swoją maszynę wykonującą ścieg łańcuszkowy (chainstitch) we Francji, niejaki Walter Hunt pracował w USA nad innym rodzajem maszyny do szycia. Pomiędzy 1832 a 1834 rokiem produkował w sowim sklepie w Nowym Jorku maszyny do szycia wykonujące ścieg typu „Lockstitch” protoplastę ściegu stębnowego. Ścieg ten w odróżnieniu od ściegu łańcuszkowego „chainstitch” nie był kolejną próbą naśladowania ręcznej pracy krawca, ale był ściegiem opracowanym na potrzeby mechanicznego szycia maszynowego. Maszyna korzystała z dwóch nici. Jedna nić przechodziła przez pętle drugiej i w ten sposób zostawała zawiązywana – blokowana (lock). Hunt jednak nie położył dużego nacisku na promowanie swojego wynalazku i sprzedał swój projekt wraz z prawem do patentu George’owi Arrowsmith.

 

Maszyna do szycia Walter Hunt - 1834 rok

Maszyna do szycia skonstruowana przez Waltera Hunta w 1834 roku

 


 

 

W czasie gdy temat maszyny do szycia został zapomniany w Ameryce, Josef Madersperger podjął kolejną, drugą próbę rozwiązania problemu szycia na maszynie. W 1839 otrzymał drugi patent na maszynę zupełnie innego typu niż jego poprzedni wynalazek z 1814r. Jego nowa maszyna przypominała maszynę Hunt'a, Maszyna wykorzystywała igłę z oczkiem, która przechodząc przez pętlę wykonaną z drugiej nici zawiązywała w ten sposób ścieg. Była to maszyna przeznaczona do wyszywania i wyposażona została w wiele igieł.

 

W Anglii w roku 1841 Edward Newton i Thomas Archbold opracowali maszynę do wyszywania zdobień na rękawiczkach. Ich maszyna wykorzystywała chwytacz znajdujący się w górnej części, który "łapał" pętle nitki z igły, która przechodziła przez materiał od dołu i przebijała się na jego górną powierzchnię..

 

 


 

Chociaż sam wynalazek maszyny do szycia (umożliwiającej jej praktyczne zastosowanie) jest dziełem wielu projektów i ludzi którzy za nimi stali, historycy przyznają ogromny udział w powstaniu maszyny do szycia jednemu człowiekowi o nazwisku ELIAS HOWE JR. Czy przypisanie tak złożonego wynalazku jakim jest maszyna do szycia jednemu człowiekowi jest zasadne – tu można polemizować. Jednak jego udział w historii maszyny do szycia jest bardzo znaczący i niezaprzeczalny.

 

 

Elias Howe jr.

 

Elias Howe Jr. urodził się na farmie nieopodal miasta Spencer w Massachusetts. We wczesnych latach życia (ok. 16 lat) opuścił rodzinną miejscowość i przeniósł się do miejscowość Lowell gdzie zaczął pracować w fabryce włókienniczej – przędzalni bawełny. Zajmował się tam m.in. maszynami - przędzarkami do bawełny. Po odbyciu praktyki zawodowej przeniósł się do Cambridge gdzie na początku pracował w fabryce lin. Pod koniec 1830 roku gdy był zatrudniony w sklepie niejakiego Ari Davis’a który był cenionym mechanikiem specjalizującym się w urządzeniach precyzyjnych Howe (jak wspominał) podsłuchał dyskusję dotyczącą zapotrzebowania na maszynę, która potrafiłaby szyć. W 1843 roku, gdy choroba wyłączyła go z pracy na kilka dni, przypomniał sobie rozmowę o maszynie i obietnicę dużej nagrody jaka czekała na wynalazcę działającego urządzenia. Zdeterminował się, aby wymyślić taką właśnie maszynę. Ponieważ nie dysponował pieniędzmi na rozpoczęcie prac, skorzystał z pomocy swojego bogatego przyjaciela – młodego człowieka George'a Fishera, który wsparł go finansowo w zamian na połowę wartości patentu do jakiego zmierzał Howe. Na poddaszu swojego domu Howe urządził warsztat. Na początku swoje konstrukcje opierał na maszynach naśladujących ręczne szycie igłą i nitką oraz opierających się na zasadzie ściegu łańcuszkowego (chainstitch). Jednak ścieg ten łatwo się rozplatał i zużywał dużo nitki. Po wielu nieudanych próbach (m.in. z igłą a w kształcie banana z okiem po środku) wpadł na inne rozwiązanie. Doszedł do wniosku, że ścieg łańcuszkowy to ścieg dziewiarski (szydełkowy), a dużo lepszym ściegiem będzie ścieg tkacki – gdzie dwie nitki są ze sobą skrzyżowane i po obydwu stronach (spodniej i wierzchniej) wyglądają tak samo – jak linia prosta.

 

Jako pierwszy opracował i zastosował igłę gdzie oczko na nić znajdowało się na zaostrzonym końcu igły, a nie jak dotychczas na jej drugim "tępym" końcu jak w igłach do szycia ręcznego.

 

Maszyna do szycia - Elias Howe jr. rok 1846


Maszyna skonstruowana przez Eliasa Howe'a JR, rok 1846 - Zdjęcie pochodzi z serwisu Wikipedia

 

Howe wpadł na to rozwiązanie zapewne przez swoje doświadczenie podczas pracy w fabryce włókienniczej gdzie maszyny napędzane za pomocą koła jak w młynie w jednym cyklu wykonywały określone czynności zaplatające ze sobą włókna. Jego maszyna bazowała na tym samym. W jednym cyklu pracy maszyny igła z oczkiem umieszczonym na jej początku (ostrym końcu) z nawleczoną nicią pobieraną ze szpulki, przechodziła przez tkaninę z jednej strony na drugą. Wówczas inna nitka "trzymana" przez metalową łódkę (czółenko) przechodziła przez pętle jaką zrobiła igła z nitką. Następnie igła wracała do swojej pierwotnej pozycji, a podczas tego ruchu nitki się zaciągały, ścieg się wiązał i blokował w tkaninie. – TAK NARODZIŁ SIĘ LOCKSTITCH - Ścieg stębnowy.

 

Samo czółenko nie było nowym wynalazkiem ponieważ znane było już od czasów Egipcjan, a nawet jeszcze wcześniej w starożytnych Chinach i Indiach. Wykorzystywane było podczas tkania na krosnach i nie tylko.

Absolutną nowością natomiast był system przesuwu materiału, który za pomocą zsynchronizowanego mechanizmu transportu w określonym czasie poruszał materiałem. Maszyna napędzana była ręcznie przy użyciu koła z uchwytem. Podczas prac nad maszyną Howe stał się także wykwalifikowanym krawcem potrafiącym szyć praktycznie wszystko.

 

W kwietniu 1845 roku Howe podczas prezentacji maszyny samodzielnie uszył za jej pomocą męski wełniany garnitur, gdzie wszystkie szwy były wykonane „maszynowo”. Jednak zainteresowanie podczas prezentacji było w jego odczuciu co najwyżej „obojętne”. Swoją drugą maszynę Elias Howe JR zbudował w roku 1846 tworząc jej trzy egzemplarze. Przygotował jej opis techniczny i złożył wniosek do urzędu patentowego. 10 września 1846 roku otrzymał patent o numerze 4750.

 

18 maja 1853 roku Howe zawarł pierwszą umowę licencyjną i przyznał koncesję na budowę maszyn wg jego patentu firmie Wheeler & Wilson Company. Kilka miesięcy później przyznał kolejną koncesję firmie Grover & Baker. Umowa licencyjna pozwalała na wykorzystywanie dowolnej części patentu przy budowie maszyn, ale nie zezwalała na sygnowanie maszyn imieniem Elias Howe.

 


 

Allen Benjamin Wilson

 

Kolejnym wynalazcą, który przyczynił się do powstania współczesnej do szycia był Allen Benjamin Wilson. Pochodził z miasta Willet w Nowym Jorku. W roku 1847 zajmował się produkcją szafek w mieście Adrian w Michigan kiedy to pierwszy raz pomyślał o maszynie potrafiącej szyć. Nie wiedział jeszcze o wysiłkach i pracach nad taką maszyną jakie miały miejsce w jego kraju jak i w europie. Po chorobie przeprowadził się do Pittsfield w stanie Massachusetts i zaczął poważnie realizować swój pomysł. W listopadzie 1848 roku stworzył pierwsze rysunki swojej maszyny, która z założenia miała wykonywać ścieg typu „lockstitch”. W założeniach - igła przebijająca materiał, zostawiała pętlę nitki pod materiałem, a ruchome czółenko z nałożoną drugą nitką przechodziło przez pętle. Cofając się zaciągało nitki i tym samym tworzył się ścieg. Konstrukcja ta różniła się od konstrukcji Howe’a tym, że czółenko Wilsona było dwustronne, poruszając się po łuku wahadłowo wykonywało dwa szwy w jednym syklu pracy maszyny (podczas ruchu do przodu wykonywany był pierwszy ścieg, a podczas ruchu do tyłu – drugi).

 

Maszyna do szycia Wheeler& Wilson - 1850 rok

Maszyna wyprodukowana przez firmę Wheeler&Wilson w roku 1850

 

 

W 1849 r. Wilson przeniósł się do North Adams w stanie Massachusetts. Złożył dokumenty w tamtejszym urzędzie patentowym i 12 listopada 1850 roku otrzymał patent nr 7776 który obejmował m.in. ideę „oscylującego czółenka” na krótkim ramieniu poruszającego się po łuku oraz nowego typu przesuwu materiału opartego na dwóch cyklach. Jednakże niejaki John Bradshaw opatentował podobne rozwiązanie czółenka w maszynie w roku 1848 i groził pozwaniem Wilsona do sądu za naruszenie patentu. Kompromisem było to, że Wilson przekazał firmie Kline & Lee z Nowego Jorku część swojego patentu. Zgodził się także na produkcję i sprzedaż maszyny z tym elementem. W listopadzie 1850 roku sprzedał udziały swoim partnerom za 2 000 $ i rozstał się z firmą Kline & Lee. 12 sierpnia 1851 r. Wilson opatentował nową maszynę, w której zamiast oscylującego czółenka zastosowano czółenko obrotowe (pierwowzór chwytacza rotacyjnego). W roku 1853 produkował maszyny pod nazwą: Wheeler & Wilson Company. W roku 1854 Wilson opatentował kolejne rozwiązanie: 4-krokowy system transportu materiału gdzie materiał przesuwany był przez system który wykonywał 2 ruchy poziome i dwa pionowe (tak jak obecnie we współczesnych maszynach do szycia).

 

Wheeler and Wilson - Maszyna do szycia

 

 

W latach 1850-1860 firma ta produkowała największą ilość maszyn spośród wszystkich zakładów zajmujących się produkcją maszyn do szycia. Największym konkurentem firmy Wheeler & Wilson była inna firma produkująca maszyny do szycia – SINGER Company. Firma ta wyprzedziła firmę Wilsona pod względem produkcji maszyny w roku 1870, aby w końcu „wchłonąć” zakład Wheeler & Wilson w roku 1905.

 


 

Isaac Singer

 

Założycielem tej prężnej XIX wiecznej firmy był Isaac Singer pochodzący z Pittstown w Nowym Yorku. Był zarówno mechanikiem, aktorem jak i wynalazcą. W 1850 roku przybył do Bostonu aby promować swój wynalazek jakim była maszyna do wykonywania drewnianych czcionek drukarskich. Ponieważ oferowane przez niego urządzenia nie cieszyły się dużym zainteresowaniem, podczas pobytu w Bostonie prezentował swoje urządzenia w sklepie / warsztacie Orsona C. Phelpsa. W tym samym warsztacie były naprawiane maszyny do szycia firmy Lerow & Blodgett Pewnego razy właściciel warsztatu poprosił Singera o „zerknięcie” na trudne w budowie i użytkowaniu maszyny do szycia. Wówczas Singer doszedł do wniosku, że maszyny byłyby dużo prostsze gdyby czółenko poruszało się w linii prostej, a igła nie była zakrzywiona. Singer skierował całą swoją uwagę na maszynę do szycia. Urządzenie to dawało mu dużą szansę na poprawę sytuacji finansowej jego firmy. Jego pierwsza maszyna była gotowa pod koniec września 1850 roku. W roku 1851 otrzymał patent USA o numerze 8294. Jego pierwsza maszyna potrafiła szyć z ogromną prędkością 900 ściegów na minutę!

 

W roku 1856 zakłady produkujące maszyny: Grover & Baker, Wheeler & Wilson oraz Singer oskarżali się wzajemnie o naruszenie swoich patentów. Prezes firmy Gorver & Baker, który był także prawnikiem zaproponował aby zamiast tracić zyski na koszty postępowania sądowego, połączyć swoje patenty. Był to pierwszy pakiet patentowy, który umożliwiał produkcję skomplikowanych maszyn do szycia składających się z wielu podzespołów bez niepotrzebnych batalii sądowych o naruszanie patentu. Musieli oni także porozumieć się z Eliasem Howem, który miał istotne prawa patentowe dotyczące podzespołów użytecznej maszyny do szycia. Doszło do zawarcia porozumienia i Howe otrzymywał honorarium za każdą wyprodukowaną maszynę do szycia.

 

Maszyny do szycia zaczęły być masowo produkowane. Firma I. M. Singer & Co wyprodukowała w 1856 roku 2.564 egzemplarzy, a w 1860 roku już 13.000 szt.

 

Dotychczas maszyny były produkowane tylko na potrzeby przemysłu. Singer natomiast zaczął powoli wprowadzać maszyny na rynek maszyn domowych. Udało mu się obniżyć cenę maszyny (dzięki modułowej budowie maszyn) z ponad 100$ do 50$ a później nawet do 10$. Maszyny zaczęły być sprzedawane na szeroką skalę. Partner handlowy Singera był pionierem w sprzedaży ratalnej maszyn do szycia, co powodowało ogromny wzrost sprzedaży. I.M. Singer rozszerzył działalność także na rynek europejski.

 


 

Ewolucja serca maszyny - Chwytacza

 

Gdy maszyny do szycia osiągnęły już pewien standard techniczny, wówczas konstruktorzy zaczęli skupiać się nad ulepszeniami konstrukcji. Skupiali się zwłaszcza na chwytaczu oraz mechanizmie pobierania nici.

 

Oznaczało to początek ery nowych maszyn dających lepsze rezultaty i wydajność podczas szycia, a także cechujących się łatwiejszą i prostszą obsługą.

 

Dotychczas twórcy maszyn do szycia używali prostego czółenka do „łapania” nici górnej przez nić dolną i zblokowania nici ze sobą. W roku 1852 A. B. Wilson wynalazł chwytacz rotacyjny, który chwytał i obwiązywał nić górną wokół nici dolnej wiążąc tym samym ścieg.

 

W tym samym czasie pojawiały się też maszyny z innym wariantem chwytacza-czółenka, które "oscylowało" niczym wahadło. Modele maszyn z wahadłowym chwytaczem były produkowane przez amerykańskie firmy takie jak: Grover & Baker, White, Newhome and Domestik, które odegrały bardzo ważną rolę w rozwoju maszyn do szycia. Ewolucja samego chwytacza trwa do dnia dzisiejszego.

 

 

Maszyna do szycia firmy Grove & Baker z roku 1858

 

Maszyna do szycia z czółenkiem wahadłowym z roku 1870

     

Maszyna z roku 1858 - Firmy Grove&Baker

 

Przykład maszyny z wibrującym-oscylującym czółenkiem - rok 1870

 

 

W roku 1872 Amerykański mechanik Walter Mouse dokonał pewnych modyfikacji w chwytaczu rotacyjnym Wilsona. Poprawił jego kształt i dodał do niego otwieraną obudowę. Wprowadzał pionową igielnicę z prostą igłą oraz wynalazł mechanizm, który był odpowiedzialny za podciąganie nici.

 

W roku 1885 Walter House wynalazł obrotowy chwytacz nazywany chwytaczem Wheelera-Wilsona.

 

Bracia Mack wynaleźli nowy standard napędu chwytacza. Chwytacz rotacyjny był napędzany za pomocą dwóch sworzni, które naprzemiennie poruszały chwytaczem wchodząc w odpowiednie otwory.

 

Chwytacz rotacyjny White’a, którego powstanie datowane jest na 1880r. funkcjonował w bardzo podobny sposób.

 

W tym czasie w Europie Max Gritzner z Karlsruhe-Dudlach wynalazł w roku 1879 podwójny obrotowy chwytacz bez obudowy. Poza tym chwytaczem jego maszyna miała także bębenek na szpulkę, obrotowy podciągacz nici oraz kontrolowane naprężenie nici. Jednak tak jak inni wynalazcy, Gritzner nie zdołał uczynić ze swojego pomysłu popularnego rozwiązania.

 

Nowatorskie rozwiązanie wprowadzili w 1887 roku Wilcom & Gibas, którzy skonstruowali chwytacz obracający się trzykrotnie podczas wykonywania jednego ściegu, dodatkowo był on wyposażony w obudową.

 

Można wymieniać ogromną liczbę udoskonaleń i nowatorskich konstrukcji dotyczących chwytacza w maszynie do szycia. O ewolucji chwytacza świadczy ogromna ilość patentów jakie zostały przyznawane w tej kwestii.

 

W roku 1878 amerykanie Miller i Diehl odkryli zapomniany wynalazek ich rodaka E. Smitha który powstał w roku 1855. Rozwinęli go i przekształcili w obrotowe czółenko, będące ogromnym krokiem na przód.

 

To samo stało się z wynalazkiem Amerykanina Leslie, któremu nie udało się uzyskać popularności dla swojego rozwiązania chwytacza w maszynie z roku 1872, ale już w roku 1880 inni wynalazcy tacy jak White, Mack i Mouse poprawili jego rozwiązanie i wprowadzili z sukcesem w swoich maszynach.

 

W roku 1887 Philip Diehl rozwinął chwytacz wahadłowy. W jego wersji chwytacza szpulka była umieszczona centralnie w chwytaczu. Napędzany był za pomocą mechanizmu z dwoma trzpieniami, które naprzemiennie „zazębiały” się z otworami w chwytaczu tym samym go napędzając. Dzięki centralnie umieszczonej szpulce, nić mogła łatwo się wysuwać i zapętlić podczas gdy ruch chwytacza był cały czas zmieniany z jednej strony na drugą. To rozwiązanie było bardzo popularne i stosowane jest do dziś w maszynach z chwytaczem wahadłowym.

 


 

Rozwój Maszyny do szycia w Europie

 

 

W roku 1853 pierwsze maszyny do szycia pojawiały się w europie. Nie było tu jednak tak dużej konkurencji wśród firm, które je produkowały. Dlatego też Amerykańskie firmy mogły z łatwością zdobyć europejski rynek i zaczęły mocno ze sobą konkurować.

 

Maszyna do szycia z roku 1860 Francuskiej firmy Journaux-Leblond

 

Maszyna do szycia z roku 1870 firmy Guhl & Harbeck z Hamburga

     

Maszyna z 1860 roku wyprodukowana we Francji przez Journaux-Leblond

 

Przykład europejskiej konstrukcji z roku 1870 - Maszyna Original Express
firmy Guhl & Harbeck z Hamburga

 

W roku 1855 Clemens Mueller z Drezna skonstruował pierwszą maszynę do szycia z długim czółenkiem. Konstruktorzy szukali też rozwiązań uzupełniającymi lukę na rynku maszyn. Takim pomysłem było połączenie maszyny szyjącej ściegiem prostym oraz ściegiem Zyg-Zag.

 

W roku 1882 John Kayser z Kaiserslautern zaprezentował taką maszynę. Była to pierwsza skutecznie działająca maszyna tego typu. Otrzymał na nią patent. Pomimo znacznych zalet tej maszyny odniosła ona tylko „średni” sukces komercyjny. Maszyna była wyposażona w igielnicę, która poruszała się w przód i w tył pod kątem prostym do kierunku przesuwu tkaniny.

 

Maszyna do szycia ściegiem ZygZak z roku 1882 konstrukcji Johna Kaysera

Maszyna do szycia ściegiem ZygZak - John Kayser rok 1882

 

 

Sam pomysł maszyny typu Zyg-zag nie był nowy. W roku 1869 Amerykanin Charles F. Dunbar otrzymał patent USA na maszynę, której igielnica umieszczona była na ramie i przesuwała się w przód i w tył. Napędzała ją krzywka umieszczona na wale napędowym igielnicy. Jednak ten wynalazek nie okazał się sukcesem.

 

W roku 1879 Amerykanina Charles Fisher wynalazł inną metodę wykonywania ściegu Zygzak. W jego maszynie to materiał był przesuwany z jednej strony na drugą, a igielnica poruszała się pionowo góra/dół. To rozwiązanie zostało użyte przez niemiecką firmę Mundlos w Magdeburgu oraz Adler i Phoenix w Bielefeld w roku 1935.

 

W roku 1880 Amerykanin Edwald Holmes otrzymał niemiecki patent o numerze 10792 na maszynę Zygzag, w której uchwyt igły przemieszczał się w przód i w tył. Ta metoda została użyta w roku 1927 przez firmę Gritzner z Karlsruhe-Durlach.

 

W roku 1884 patent na system Zygzak w maszynie do szycia otrzymał Niemiec J. Weidlinger z Hamburga, który jako pierwszy zainstalował oscylujący system poruszający igłą. Patent ten trafił do USA gdzie został użyty w fabryce maszyn Singer’a. Zamienił on także dotychczas stosowany system podłużnego czółenka na system z centralnie umieszczoną okrągłą szpulką. To właśnie dzięki tej maszynie Singer uzyskał monopol na rynku maszyn do szycia i utrzymywał go przez długie lata.

 

Jednak największy przełom na rynku domowych maszyn do szycia (i nie tylko domowych) nastąpił po drugiej wojnie światowej. Maszyny do szycia zaczęły przekształcać się w lekkie, zgrabne maszyny z wolnym ramieniem, wyposażone w silniki elektryczne oraz potrafiące szyć nie tylko ściegiem prostym i ściegiem zygzak, ale także ściegami dekoracyjnymi oraz specjalistycznymi ściegami dostosowanymi do potrzeb nowych rodzajów tkanin.

 


 

Ewolucja maszyn do szycia w Szwajcarii

 

Pierwsza szwajcarska maszyna do szycia została wyprodukowana przez firmę Stahel & Jaegglis w Oberwinterthur. Jaegglis była firmą produkująca nici, właściciel tej firmy rozważył produkcję maszyn do szycia, ponieważ liczył na to, że w momencie spopularyzowania maszyn do szycia na rodzimym rynku, wzrośnie zapotrzebowanie na nici. W roku 1864 Albert Rebsamen rozpoczął budowę fabryki maszyn do szycia w Hadlikon-Hinwil. produkował mechaniczne maszyny do szycia oparte na podłużnym czółenku w systemie Howe’a. W roku 1871 Samuel Blumer z Schwanaden zaczął budować maszyny do szycia. Blumer swoją wiedzę techniczną i doświadczenie w budowie maszyn zdobył dzięki podróżom. Podczas jednej z podróży pracował przez jakiś czas w firmie Lehmann w Affoltern gdzie przed nim pracował Rebsamen. Maszyny Blumer’a były niesamowicie precyzyjne i dokładne. Zaprojektowane z dbałością o każdy detal były nastawione na długowieczność. Wciąż można spotkać egzemplarze maszyn Blumera, które do dziś wykonują piękne i precyzyjne ściegi.

 

Rok 1893 był bardzo ważnym rokiem dla produkcji szwajcarskich maszyn do szycia – w tym roku Fritz Gegauf założyciel fabryki szwajcarskich maszyn do szycia BERNINA – skonstruował pierwszą na świecie maszynę do szycia potrafiącą szyć ściegiem „hemstitch”. Historycznie technika „hemstitch” związana była ze zdobieniem ubioru, pościeli, obrusów itp. Polegała na wysnuwaniu pasm nitek biegnących równolegle wzdłuż tkaniny i ustawianiu ich pod kątem 90 stopni, a następnie zabezpieczeniu przed pruciem i dekoracyjnym zszyciu powstałych pionowych pasm, tak aby powstały wzór tworzył ażurowane elementy ozdobne w tkaninie.

 

18931839

Maszyna szyjąca ściegiem dekoracyjnym hemstitch skonstruowana przez Fritza Gegaufa założyciela firmy BERNINA

 

 

W tym samym roku Fritz Kleinachermann zaangażował się wstępnie w prace, które w roku 1895 doprowadziły do powstania Szwajcarskiej fabryki maszyn do szycia „Helvetia”. Wprowadziła ona na rynek nowoczesne i designerskie jak na tamte czasy maszyny, jednak sukces firmy nie trwał długo.

 

Hiszpański wynalazca Roman Casas z Barcelony w roku 1933 sprawdzał na rodzimym rynku możliwość produkowania maszyn do szycia z wolnym ramieniem. Po wybuchu hiszpańskiej wojny domowej, wyemigrował do Szwajcarii i w Genewie kontynuował swoje prace zakładając firmę o nazwie "Electrina". Jednak szybko okazało się, że dysponując małym kapitałem nie będzie w stanie zacząć masowej produkcji maszyn do szycia według swojego pomysłu, dlatego też w roku 1940 zaczął negocjacje z firmą „Atelier de Mecanique de Preciosion Tamaro S.A”, która zajmowała się produkcją precyzyjnych mechanizmów m.in. dla potrzeby przemysłu zbrojeniowego i miała bardzo dobrze wyposażone warsztaty. Pomyślne negocjacje doprowadziły do tego, że firma TAMARO zaczęła produkować maszyny Romana Casasa. Maszyny produkowane na rynek domowy odniosły niemalże natychmiastowy sukces. W roku 1941 maszyna Casalsa wyprodukowana przez Tamaro jako pierwsza nosiła nazwę ELNA. Elektrycznie napędzana maszyna z wolnym ramieniem miała zupełnie nowy „design”. W roku 1952 Elna wprowadziła na rynek nową elektryczną maszynę potrafiącą szyć ściegiem Zygzak.

 

To właśnie ta maszyna wraz z podobną maszyną do szycia opracowaną przez BERNINA dała ogromny impuls dla branży maszyn do szycia na całym świecie.

 

Te rewolucyjne innowacje sprawiły, że maszyna do szycia stawała się coraz bardziej popularna i na szwajcarskim rynku pojawiały się urządzenia firm takich jak (kolejność alfabetyczna): Darling-Favta, Helcetia, Steppstich & Dominator Keller (z maszyną do cerowania), Regina-Satrap i Turissa. Spośród tych 5 firm najwięcej maszyn sprzedawała firma Turissa. Jednak walka konkurencyjna pomiędzy firmami doprowadziła do tego, że obecnie tylko BERNINA w dalszym ciągu produkuje maszyny do szycia w swojej fabryce w Szwajcarii.

 

 

Historia szwajcarskiego producenta maszyn firmy BERNINA

 

 

Zapraszamy do przeczytania artykułu dotyczącego historii szwajcarskiego producenta maszyn do szycia BERNINA - kliknij

 


 

Kalendarium historii maszyn do szycia na świecie

(do momentu powstania firmy BERNINA)

 

1755 - Niemiec Charles F. Weisenthal jako pierwszy użył igły z dwoma „ostrymi końcami” i centralnie umieszczonym oczkiem.

 

1790 - Anglik Thomas Saint skonstruował maszynę szyjącą ściegiem łańcuszkowym na potrzeby produkcji obuwia.

 

1804 - Thomas Stone i James Henderson otrzymali francuski patent na maszynę imitującą szycie ręczne.

 

1807 - Anglik Water Chapman próbował znaleźć rozwiązanie na szycie maszynowe przy użyciu dwóch igieł.

 

1810 - Niemiec Balthasar Krems wynalazł maszynę szyjącą ściegiem łańcuszkowym, która wykorzystywana była przy zszywaniu czapek.

 

1814 - Joseph Madersperger - krawiec z Wiednia, otrzymał swój pierwszy patent na maszyną, która wykonywać ścieg hafciarski.

 

1818 - Doniesienia z Monkton w Vermont (USA) o maszynie do szycia mogącej wykonywać ścieg „backstitch” - rodzaj ściegu hafciarskiego.

 

1830 - Barthelemy Thimonnier z Francji produkował maszyny do szycia ściegiem łańcuszkowym wykorzystujące zakrzywioną igłę.

 

1832 - Walter Hunt produkuje maszyny do szycia szyjące ściegiem „lockstich”.

 

1839 - Joseph Madersperger otrzymał kolejny patent na maszynę do szycia wykorzystującą dwie niezależne nitki.

 

1846 - Elias Howe z Massachusets otrzymał patent na swoją drugą, ulepszoną maszynę do szycia z chwytaczem czółenkowym.

 

1850 - Allen B. Wilson otrzymał patent dla swojej maszyny szyjącej ściegiem podwójnie stębnowym w Michigan (USA).

 

1853 - Elias Howe sprzedał prawa licencyjne na produkcję maszyny wg swojego pomysłu firmie Wheeler & Wilson.

 

1854 - Pierwsze produkowane w USA maszyny do szycia trafiły do Europy.

 

1882 - Niemiec John Kaiser wyprodukował pierwszą maszynę do szycia szyjącą ściegiem ZygZag.

 

1893 - Wynalezienie pierwszej na świecie maszyny szyjącej ściegiem „Hemstitch” przez Fritza Gegauf w Steckborn (Szwajcaria) - Narodziny BERNINA.

 

1932 - Została wyprodukowana pierwsza domowa maszyna do szycia nosząca nazwę BERNINA.